Dark Sky Star Party

ประตูบานแรกสู่โลกดาราศาสตร์

ชมพูนุท นำภา

ในจำนวนผู้คนมากมายที่เดินขวักไขว่อยู่ในงาน Dark Sky Star Party 2026 บนลานกางเต็นท์เขาร่ม อุทยานแห่งชาติเขาใหญ่ เราได้เจอโดยบังเอิญกับ “ชล วิชัยดิษฐ” เจ้าของหนังสือ “เทห์ฟ้า อัศจรรย์” ที่ได้รับรางวัลดีเด่น กลุ่มหนังสือสารคดีจากสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน(สพฐ.) ที่กำลังเดินดื่มด่ำซึมซับกับบรรยากาศของงานที่ค่อนข้างครึกครื้น

“งานนี้ต้องยกเครดิตให้ NARIT นะ พอเขาจัดกิจกรรมแบบนี้ทำให้คนสนใจเรื่องการดูดาวมากขึ้น กลายเป็นกระแส จริงๆ คนสนใจดูดาวมีเยอะอยู่แล้ว เพียงแต่เขาไม่รู้จะเริ่มยังไง ไปที่ไหน ทำอย่างนี้สามารถช่วยได้ระดับหนึ่ง” ชายหนุ่มเจ้าของหนังสือเทห์ฟ้า หันมาสนทนาด้วยหลังจากที่เข้าไปทักทายและถามไถ่ความรู้สึกต่องานในค่ำคืนนี้

ชล บอกกับเราว่า กิจกรรมลักษณะนี้ ถือเป็นประตูบานแรกให้คนสนใจมาดูดาว ส่วนมากจะดูดาวเคราะห์ หรือวัตถุบนท้องฟ้าที่ดูง่าย เช่น ดวงจันทร์ ดาวพฤหัส ดาวศุกร์ ขณะที่พวก “เทห์ฟ้า” หรือ “เทหวัตถุ” ซึ่งก็คือวัตถุในอวกาศทั้งหลาย อาจต้องอธิบายเยอะกว่า ไม่ว่าจะเป็น Nebula กระจุกดาว หรือ กาแล็คซี่ ที่ถ้าสนใจอาจต้องมองหากิจกรรมที่เจาะลึกขึ้น อย่างที่ตนเองกำลังทำอยู่ที่ไร่เขาน้อยสุวณา

“วันนี้มาเพื่อเจอหน้าเจอตาเพื่อนในแวดวงบ้าง เพราะปกติเวลามีกิจกรรมแบบนี้มักจะตรงกับวันที่ผมจัดที่ไร่เขาน้อยสุวณา แต่บังเอิญว่าวันนี้เราไม่ได้มีกิจกรรม เลยได้โอกาสมางาน มองว่าเป็นกิจกรรมที่ดี ถือเป็นประตูบานแรกให้คนสนใจมาดูดาว”

ความน่าสนใจอีกอย่างของงานดูดาว เห็นจะเป็นความร่วมไม้ร่วมมือจากภาคีเครือข่าย ทั้ง NARIT หอดูดาว ชมรมดาราศาสตร์ในพื้นที่ และที่มาร่วมเป็นประจำคือโรงเรียนต่างๆ ที่จะขนกล้องโทรทรรศน์ของตนมาร่วมงานด้วย

สุพรรณี วุฒิสาร ครูวิชาฟิสิกซ์ โรงเรียนสุวรรณคูหาพิทยาสรรค์ อ.สุวรรณคูหา จ.หนองบัวลำภู เป็นอีกโรงเรียนที่นำกล้องโทรทรรศน์แบบดอบโซเนียน หรือ สะท้อนแสงมาร่วมกิจกรรมในครั้งนี้ด้วย

“อำเภอสุวรรณคูหา เป็นอำเภอเล็กๆ ในจังหวัดหนองบัวลำภูค่ะ” ครูสุพรรณี ขยายความเมื่อถามถึงที่ตั้งของอำเภอ

คุณครูบอกว่าที่โรงเรียนมีจุดเริ่มต้นการดูดาวจากครู 2-3 คน ที่เสนอผู้บริหารเพื่อไปอบรมเป็นเครือข่ายครูดาราศาสตร์ที่จัดโดยสถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติ (NARIT) หลังอบรมเสร็จก็ได้รับกล้องดอบโซเนียนขนาด 10 นิ้วมา

“กล้องตัวนี้จะใช้ดูวัตถุบนท้องฟ้า พวกดาวเคราะห์ เช่น ดาวพฤหัส ดาวศุกร์ ดาวเสาร์ ดวงจันทร์ หรือ ดูกลุ่มดาว กระจุกดาวลูกไก่ เด็กๆ ก็จะได้เรียนรู้ เช่น ดาวศุกร์มีความสว่างมากที่สุดบนท้องฟ้า จะขึ้นและตกใกล้เคียงกับดวงอาทิตย์ และยังเป็นคู่แฝดของโลกเพราะมีขนาดใกล้เคียงกัน”

ปัจจุบันชุมนุมดาราศาสตร์ของโรงเรียนมีสมาชิก 20 คน จากอยู่กันในพื้นที่ตัวเอง ก็ขยับไปทำกิจกรมนอกห้องเรียน เพราะมีความคิดให้เด็กๆ พาชาวบ้านได้ทำความรู้จักกับท้องฟ้า

เมื่อถามว่าเด็กๆ สนใจอะไรในดาราศาสตร์ ครูสุพรรณีบอกว่า เด็กมักจะชอบถามว่าดวงจันทร์หน้าตาเหมือนในรูปถ่ายไหม หรือดาวพฤหัสมีสีแบบนี้จริงไหม แล้วพอเขาได้กล้องมา เขาก็จะเห็นของจริงว่ารูปที่เห็นในหนังสือเรียนมันเหมือนกัน ได้เห็นว่าดวงจันทร์มีหลุมอุกาบาตหน้าตาแบบนี้นะ สิ่งที่เกิดขึ้นคือ ทำให้เขาอยากเรียนรู้มากขึ้นไปอีก

“นักเรียนที่สนใจก็มีทั้งสายวิทย์และสายศิลป์ สายศิลป์ก็จะเป็นสายถ่ายภาพ เอาไปทำอินโฟกราฟฟิคสวยๆ เพิ่มเติม อย่างวันไหนพระจันทร์สวยๆ เด็กๆ ก็จะชวนไปถ่ายรูปกัน ส่วนสายวิทย์เน้นงานวิจัยด้านดาราศาสตร์ อย่างปีที่แล้วได้พาพี่ๆ ม.5 ไปนำเสนอผลงานวิจัยดาราศาสตร์ แต่เป็นรูปแบบโปสเตอร์ที่เชียงใหม่มา ล่าสุดจัดกิจกรรมค่ายดาราศาสตร์เกี่ยวกับจันทรุปราคา เด็กๆ ก็จะให้ความสนใจ”

งานเขาใหญ่ Dark Sky Star Party 2026 จบลงไปแล้ว นับเป็นอีกค่ำคืนที่ประทับอยู่ในใจของใครหลายคน และ สำหรับบางคนงานนี้ยังเป็นประตูบานแรกสู่โลกของดาราศาสตร์ที่จะพาให้ได้ลองค้นหา เพื่อพบว่ามีสิ่งที่น่าตื่นตาตื่นใจในจักรวาลให้เรียนรู้อีกไม่รู้จบ

ห้ามคัดลอก ดัดแปลง หรือเผยแพร่เนื้อหาทั้งหมดหรือบางส่วนโดยไม่ได้รับอนุญาต